Kredyt czy najem długoterminowy? Jak wybrać finansowanie nowego auta i nie przepłacić

Trzy produkty, o których tu mówimy, różnią się przede wszystkim tym, kto jest właścicielem auta i co się dzieje po zakończeniu umowy — nie tylko tym, ile wynosi rata.

• Kredyt (pożyczka na auto). Bank finansuje zakup, Ty jesteś właścicielem auta od początku i po spłacie nie zostaje żadna opłata końcowa. Umowa jest zwykle prosta: rata, okres, oprocentowanie, ewentualna prowizja. Możesz auto sprzedać w dowolnym momencie (spłacając wcześniej kredyt) i możesz jeździć nim 3 lata albo 12 — nic nie „ucieka".
• Najem długoterminowy. Płacisz miesięcznie za korzystanie z auta przez ustalony czas i przebieg, a po zakończeniu umowy auto wraca do finansującego (albo wykupujesz je, jeśli umowa to przewiduje). Rata bywa niższa niż w kredycie, bo nie spłacasz całej wartości auta — płacisz za jego zużycie w czasie umowy. W zamian: limit kilometrów, opłata wstępna i zasady wyjścia przed terminem.
• Leasing. Rozwiązanie przede wszystkim dla firm i działalności gospodarczych; auto jest środkiem trwałym, a po zakończeniu umowy zwykle wykupujesz je za ustaloną kwotę. Rachunek wygląda inaczej niż dla osoby prywatnej, bo wchodzą do niego podatki — do tego wracamy na końcu poradnika.

Zanim wejdziesz w oferty, odpowiedz na te pytania dla siebie. One wyznaczają wybór znacznie mocniej niż różnice w oprocentowaniu.

Rata to nie koszt. Koszt to suma pięciu pozycji — i tylko wtedy kredyt i najem są porównywalne. Weź kartkę albo skopiuj tabelę i wpisz swoje liczby z konkretnych ofert.

Dopiero suma pięciu wierszy mówi, ile realnie kosztuje Cię dany wariant. Uwaga na dwie rzeczy: pozycja 4 bywa pomijana, a potrafi zrównać oferty, które na pierwszy rzut oka różnią się o kilkaset złotych miesięcznie; a pozycja 5 sprawia, że najem „tańszy o 400 zł miesięcznie" przy 30 tys. km rocznie może przestać być tańszy.

Poniżej dwa rachunki wykonane krok po kroku. Oba opierają się na kwotach widocznych na tej stronie, oba mają wypisane założenia, i oba są rachunkiem poglądowym, a nie ofertą ani obietnicą — Twoje warunki zależą od banku, finansującego i konkretnego auta.

• Limit kilometrów czytany po fakcie. Umowa najmu z limitem 15 tys. km rocznie, a rzeczywisty przebieg 24 tys. — nadwyżka rozliczana jest stawką za kilometr, liczbowo od kilkudziesięciu groszy do ponad złotówki. Sprawdź limit, stawkę za nadwyżkę i to, czy rozliczenie następuje rocznie, czy dopiero na koniec umowy.
• Patrzenie wyłącznie na ratę. Najniższa rata często oznacza najdłuższy okres (i najwyższy koszt odsetek), największą opłatę końcową albo najniższy limit kilometrów. Dwie oferty z ratą różniącą się o 200 zł mogą różnić się kosztem całkowitym o kilkanaście tysięcy złotych.
• Finansowanie promocyjne 0–2,99% bez czytania warunków. Zapytaj, czy dotyczy Twojej wersji i rocznika, przez jaki okres obowiązuje, czy wyklucza dodatkowy rabat, czy wymaga ubezpieczenia u dilera przez cały czas kredytu, czy nie ma opłaty za wcześniejszą spłatę i czy podnosi cenę auta (bywa, że „promocja" oznacza zakup bez rabatu).
• Ubezpieczenie i serwis „w pakiecie". Pakiet all-in jest wygodny, ale nie zawsze tańszy — bywa, że zawiera serwis przeglądowy bez zużycia materiałów eksploatacyjnych, ubezpieczenie w wersji podstawowej albo limit kilometrów na poziomie, który i tak przekroczysz. Wypisz, co dokładnie zawiera pakiet, a co dopłacasz osobno (opony, AC w pełnym zakresie, auto zastępcze).
• Zmiana planów w połowie umowy. Sprzedaż auta przy kredycie to spłata kredytu i zamknięcie tematu; przy najmie — zgoda finansującego, cesja umowy na kogoś innego albo opłata za przedterminowe rozwiązanie. Jeśli możesz zmienić pracę, miejsce zamieszkania albo liczbę kilometrów, wybierz wariant, z którego da się wyjść.
• Zakup na firmę bez policzenia podatków. Przy jednoosobowej działalności leasing, najem i kredyt dają różne skutki w VAT i PIT (odliczenia, rozliczenie wykupu, użytkowanie prywatne), więc różnica w racie — kilkaset złotych — może zniknąć albo odwrócić się po policzeniu podatków. To materiał na osobną rozmowę z księgową i na osobny poradnik z tej serii; w skrócie: przy firmie zawsze zestaw warianty po koszcie netto.

1. Ustal horyzont i roczny przebieg. Bez tych dwóch liczb każda oferta jest nieporównywalna.
2. Policz koszt całkowity w pięciu pozycjach z tabeli powyżej — dla każdego wariantu osobno.
3. Zdecyduj, czy po zakończeniu umowy auto ma zostać z Tobą. To pytanie samo wskazuje kierunek: ma zostać — kredyt; nie ma — najem; firma — leasing do przeliczenia na netto.
4. Zbierz oferty na identycznych warunkach: ten sam okres, ten sam przebieg, ta sama wersja auta. Wtedy porównujesz produkty, a nie slajdy. Konfigurator na stronie głównej pomoże Ci ustalić, czego w ogóle szukasz — typ auta, przykładowe modele i wstępny kierunek finansowania.
5. Przeczytaj zasady wyjścia z umowy przed podpisaniem: wcześniejsza spłata, cesja, opłaty, nadwyżka kilometrów, zakres pakietu serwisowego.
6. Dopiero wtedy negocjuj. Cena, finansowanie i auto w rozliczeniu to trzy osobne dźwignie — zbieranie ich razem daje najlepszy wynik. Jak wygląda cały proces od rozmowy do odbioru auta, opisujemy na stronie głównej w sekcji „Jak to działa".

Ten poradnik daje metodę, ale nie da Ci liczby. Koszt całkowity zależy od rzeczy, których nie ma w żadnym ogólnym zestawieniu: ile kilometrów robisz, jak długo chcesz jeździć, ile możesz wpłacić na start, jaki masz budżet miesięczny, czy masz auto w rozliczeniu i czy kupujesz prywatnie, czy na firmę. Do tego dochodzi zmienna, której nikt nie zna z góry: jaka promocja obowiązuje w tym miesiącu na Twoją wersję auta.

Dlatego zamiast zgadywać, przełóż te pięć pozycji na swoje liczby i sprawdź je z nami. Wystarczy 15 minut rozmowy, żeby wiedzieć, w którym wariancie jesteś i co jeszcze warto negocjować — a jeśli okaże się, że najem albo kredyt jest dla Ciebie wyraźnie gorszy, powiemy to wprost. Osobne poradniki z tej serii poświęcimy porównaniu ofert dwóch dilerów (w przygotowaniu) oraz temu, jak wycenić obecne auto w rozliczeniu i nie stracić na tym kilka tysięcy złotych (w przygotowaniu).